ถ้าพูดถึง “สายรุ้ง” เชื่อว่าแทบทุกคนต้องนึกถึงโค้งสวย ๆ ที่มี 7 สีไล่เรียงกัน ตั้งแต่สีแดง ส้ม เหลือง เขียว น้ำเงิน คราม ไปจนถึงม่วง ใช่ไหม? แต่เคยสงสัยกันไหมว่าทำไมต้องเป็น 7 สี ไม่ใช่ 6 สี หรือ 8 สี แล้วจริง ๆ เราเห็นมันได้ยังไง? วันนี้เรามาไขข้อสงสัยแบบสบาย ๆ กัน
สายรุ้ง เกิดขึ้นได้ยังไง?
ก่อนจะไปถึงเรื่องทำไมถึงเป็น 7 สี เราต้องเข้าใจก่อนว่าสายรุ้งมันเกิดจากอะไร
จริง ๆ แล้วสายรุ้งคือผลของการที่แสงแดดผ่านละอองน้ำในอากาศ พอแสงเดินทางเข้าไปในหยดน้ำ มันจะเกิดกระบวนการ หักเห (refraction) และ สะท้อน (reflection) ข้างในหยดน้ำ แล้วพอแสงออกมาข้างนอกอีกที มันก็จะแตกตัวกลายเป็นหลายสี เหมือนเวลาเราใช้ปริซึมแก้วแตกแสงนั่นแหละ
พูดง่าย ๆ คือหยดน้ำทำหน้าที่เหมือนกระจกกับปริซึมรวมกัน แถมยังมีเป็นล้าน ๆ หยดกระจายอยู่ในอากาศ ทำให้สายรุ้งที่เราเห็นมีลักษณะเป็นโค้งสวย ๆ เพราะแต่ละหยดส่งแสงในมุมที่พอดีกับตาเรานั่นเอง
แล้วทำไมเราถึงเห็นแค่ 7 สี?
ความจริงคือ… แสงแดดประกอบด้วยแสงหลายความยาวคลื่นต่อเนื่องกันมากกว่า 7 สีเยอะมาก แต่ที่เราจำกันว่าเป็น “7 สี” เพราะในอดีตนักวิทยาศาสตร์อย่าง ไอแซค นิวตัน (Isaac Newton) เป็นคนตั้งระบบการจำแนกสีขึ้นมา เขาเลือก 7 สี เพราะเชื่อว่าเลข 7 เป็นเลขพิเศษ สอดคล้องกับดนตรีที่มี 7 โน้ต วันในสัปดาห์ 7 วัน ฯลฯ
นิวตันใช้ปริซึมแตกแสง แล้วก็แบ่งสีตามที่ตาเรามองเห็นได้ชัดที่สุดเป็น 7 ช่วง ได้แก่
- แดง
- ส้ม
- เหลือง
- เขียว
- น้ำเงิน
- คราม
- ม่วง
จริง ๆ ถ้าสายตาเราไวพอ เราจะเห็นสีไล่เรียงต่อเนื่องไม่มีขาด แต่เพราะสมองเราชอบจำเป็นหมวดหมู่ เลยถูกสอนให้เรียก 7 สีแบบนี้มาตลอด
ความยาวคลื่นกับการมองเห็นสี
เรื่องสำคัญอีกอย่างคือ “ความยาวคลื่นของแสง”
- สีแดงมีความยาวคลื่นมากที่สุด ประมาณ 620–750 นาโนเมตร
- สีม่วงมีความยาวคลื่นสั้นที่สุด ประมาณ 380–450 นาโนเมตร
พอแสงหักเหผ่านหยดน้ำ ความยาวคลื่นแต่ละสีจะเปลี่ยนมุมไม่เท่ากัน ทำให้เกิดการแยกออกเป็นโทนสีต่าง ๆ ไล่จากแดงไปม่วง
นี่แหละคือเหตุผลที่สีแดงอยู่ด้านบนของสายรุ้ง ส่วนสีม่วงอยู่ด้านล่าง เพราะมุมที่แสงออกจากหยดน้ำมันต่างกัน
จริง ๆ แล้ว สายรุ้ง มีมากกว่า 7 สี
แม้เราจะพูดกันว่า “สายรุ้งมี 7 สี” แต่ในความจริง สายรุ้งเป็นการไล่เฉดสีนับไม่ถ้วนแบบต่อเนื่อง (spectrum) เหมือนสไลด์สีที่ไม่มีเส้นแบ่งชัดเจน ถ้าสายตาเราไวเหมือนกล้องถ่ายภาพความละเอียดสูง เราอาจแยกได้เป็นร้อย ๆ สีเลยก็ได้
นักวิทยาศาสตร์บางคนบอกว่ามีอย่างน้อย 1 ล้านสีในสายรุ้ง เพียงแต่ตาของมนุษย์ธรรมดาไม่สามารถแยกได้ละเอียดขนาดนั้น เลยใช้การแบ่งแบบง่ายให้จำได้สะดวกเป็น 7 สี
ทำไมบางคนเห็นสีสายรุ้งไม่เท่ากัน?
การมองเห็นสีของสายรุ้งขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย
- มุมมอง: สายรุ้งเป็นปรากฏการณ์ส่วนตัวมาก ถ้าคุณยืนคนละที่กับเพื่อน คุณกับเพื่อนก็เห็นสายรุ้งไม่เหมือนกัน เพราะหยดน้ำที่สะท้อนแสงมาหาตาแต่ละคนไม่ใช่หยดเดียวกัน
- สายตา: คนที่ตาบอดสีบางประเภทจะมองไม่เห็นบางช่วงสีชัดเท่าคนทั่วไป
- ความเข้มของแสง: ถ้าสายรุ้งจาง สีบางสีอาจแยกแทบไม่ออก เห็นเป็นเพียงสีแดง น้ำเงิน และเขียวเท่านั้น
สายรุ้งซ้อน หรือ Double Rainbow
บางครั้งเราอาจเห็นสายรุ้งสองชั้น อันนี้เกิดจากแสงสะท้อนภายในหยดน้ำมากกว่าหนึ่งครั้ง ชั้นที่สองจะอยู่ด้านนอกและสีเรียงกลับกัน (ม่วงอยู่บน แดงอยู่ล่าง) แถมจางกว่ามากเพราะแสงสูญเสียพลังงานไปกับการสะท้อนรอบที่สอง
ถ้าคุณเห็นแบบนี้ ถือว่าโชคดีพอสมควร เพราะต้องมีเงื่อนไขแสงและมุมที่พอดีเป๊ะ ๆ ถึงจะเกิด
เรื่องเล่าทางวัฒนธรรมเกี่ยวกับสายรุ้ง
หลายวัฒนธรรมมีตำนานและความเชื่อเกี่ยวกับสายรุ้ง เช่น
- ในตำนานตะวันตก สายรุ้งเป็นสะพานที่พานักรบวิญญาณไปสู่สวรรค์ หรือมีหม้อทองของภูติ Leprechaun อยู่ปลายสายรุ้ง
- ในความเชื่อของไทย บางคนมองว่าสายรุ้งเป็นสัญลักษณ์ของโชคลาภ ความสุขหลังพายุ
- ชาวฮาวายเชื่อว่าสายรุ้งเป็นทางเดินของเทพเจ้า
แม้ความเชื่อเหล่านี้จะต่างกัน แต่ทุกที่ล้วนเห็นว่าสายรุ้งเป็นสิ่งสวยงามและนำพลังบวกมาให้
แล้วเราสามารถทำสายรุ้งเองได้ไหม?
คำตอบคือ ได้!
ถ้าคุณมีสายยางน้ำ ให้ฉีดน้ำท่ามกลางแสงแดดแล้วหันให้มุมพอดี คุณจะเห็นสายรุ้งเล็ก ๆ เกิดขึ้นได้ หรือใช้ปริซึมแก้วรับแสงจากดวงอาทิตย์ก็จะได้แสงแยกเป็นสีสวย ๆ เช่นกัน
วิธีนี้ทำให้เราเข้าใจการเกิดสายรุ้งได้ชัดเจนขึ้น แถมยังเป็นการทดลองวิทยาศาสตร์เล็ก ๆ ที่สนุกด้วย
สรุปง่าย ๆ
เหตุผลที่เราเห็นสายรุ้งเป็น 7 สี ไม่ใช่เพราะมันมีแค่ 7 สีจริง ๆ แต่เพราะมนุษย์เลือกแบ่งและตั้งชื่อให้จำง่ายตามระบบของนิวตัน ในความเป็นจริงสายรุ้งมีสีไล่ต่อเนื่องจำนวนมาก ซึ่งเกิดจากการหักเหและสะท้อนของแสงในหยดน้ำ ทำให้ความยาวคลื่นของแสงถูกแยกออกและมองเห็นเป็นสีต่าง ๆ
ดังนั้นครั้งหน้าที่คุณเห็นสายรุ้ง ลองมองใกล้ ๆ คุณอาจสังเกตได้ว่ามันมีเฉดสีมากกว่า 7 สีจริง ๆ
นอกจากนี้ สายรุ้งไม่ใช่แค่สวยงามทางวิทยาศาสตร์ แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความหวังและโชคลาภในหลายวัฒนธรรม เหมือนกับเวลาที่เราลุ้นหวยนั่นแหละ ช่วงที่ฝนหยุดตกและเห็นสายรุ้ง ก็เหมือนกับความรู้สึกที่ได้ลุ้นว่าตัวเองจะถูกรางวัลหรือเปล่า
ถ้าคุณอยากให้การลุ้นโชคสนุกและมั่นใจยิ่งขึ้น ลองเล่นกับ เว็บหวยออนไลน์ที่น่าเชื่อถือ อย่าง Global Lotto ดูสิ เว็บนี้เขามีหวยให้เล่นหลายแบบ ทั้งหวยไทย หวยลาว หวยฮานอย หวยไว อัตราจ่ายสูง ระบบฝากถอนเร็ว แถมเล่นง่ายผ่านมือถือ ไม่ต้องรอสายรุ้งถึงจะได้โชค เพราะที่นี่คุณลุ้นได้ทุกวัน ตลอด 24 ชั่วโมง
ลิงก์เดียวครบ จบทุกหวย → Global Lotto
No responses yet